Takođe je utvrđeno da su iranske vlasti počinile zločine protiv čovječnosti tokom gušenja antivladinih protesta, prenosi Rojters.

Nezavisna međunarodna misija za utvrđivanje činjenica o Iranu, koja bi nov izvještaj trebalo da podnese Savjetu UN za ljudska prava u Ženevi, istraživala je američko postupanje za vrijeme rata u Iranu, koji je počeo 28. februara, kao i odgovor iranske vlade na nerede širom Irana koji su počeli krajem decembra prošle godine.

Stalne misije Irana i SAD u Ženevi nisu odgovorile na zahtjeve Rojtersa za komentar.

Zvaničnici SAD su ranije izjavili da vojne operacije sprovode u skladu sa međunarodnim pravom o oružanim sukobima, dok je Iran dosljedno odbacivao navode o sistematskom kršenju ljudskih prava.

Stručnjaci UN naveli su da postoji osnovana sumnja da su američke snage odgovorne za napad na Osnovnu školu “Šadžareh Tajebe“ u gradu Minab, gdje je, prema navodima iranskih zvaničnika, poginulo više od 150 ljudi, uključujući oko 120 učenika.

Misija je zaključila da je taj napad bio neselektivan, da je prouzrokovao smrt civila i štetu na civilnoj infrastrukturi, te da prema međunarodnom pravu predstavlja ratni zločin.

Prema izvještaju, činjenica da SAD nisu ažurirale podatke o školi – koja se nalazila pored pomorskog kompleksa Korpusa garde islamske revolucije – u svojim bazama podataka za određivanje ciljeva, kao i to što nisu potvrdile da li je zgrada vojni cilj, predstavlja više od puke nemarnosti.

“Umjesto toga, SAD su usmjerile napade na školsku zgradu iako su bile svjesne značajnog rizika od pogađanja civilnog objekta i postupale su nepromišljeno u pogledu mogućnosti da do toga dođe“, navedeno je u izvještaju.

Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je u junu da “niko nije namjerno” napao školu za djevojčice u Iranu u februaru, iako je početna interna istraga američke vojske, kako je prvi javio Rojters, pokazala da su američke snage vjerovatno odgovorne za smrtonosni napad u Minabu na jugu Irana.

Pentagon je u međuvremenu podigao nivo istrage, ali nije objavio ni preliminarne nalaze.

Stručnjaci UN naveli su da je škola bila jasno prepoznatljiv civilni objekat i nisu pronašli dokaze da je korišćena u vojne svrhe.

Stručnjaci su došli do sličnog zaključka i povodom napada na sportski centar u Lamerdu. U izvještaju je navedeno da su u napadu oštećeni obližnji stambeni objekti i škola, te da su poginula ili povrijeđena 22 civila. Zaključeno je da je napad bio neselektivan i da stoga predstavlja ratni zločin.

Centralna komanda SAD saopštila je u martu da američke snage tog dana nisu izvele nijedan napad na Lamerd.

Misija: Iranske vlasti sprovele sistematske napade na civile tokom protesta

Istraga misije UN utvrdila je i da su iranske vlasti sprovele široke i sistematske napade na civile tokom protesta koji su izbili krajem decembra prošle godine, a koji su uključivali nezakonita ubistva, mučenje, proizvoljna hapšenja, prisilne nestanke i ozbiljna ograničenja slobode izražavanja.

Grupe za zaštitu ljudskih prava navode da su se među poginulima tokom najvećeg obračuna vlasti sa demonstrantima, od kada su šiitski vjerski lideri preuzeli vlast u Revoluciji 1979. godine, našli i slučajni prolaznici.

Teheran je za nemire okrivio „teroriste i izgrednike” koje podržavaju protivnici u egzilu i strani neprijatelji – SAD i Izrael.

U izvještaju UN je navedeno da nije bilo moguće nezavisno potvrditi broj žrtava, ali je izraženo uvjerenje da je stvarni broj poginulih i povrijeđenih vjerovatno znatno veći od zvaničnih podataka, prema kojima je poginulo 3.038, a povrijeđeno 25.000 ljudi.

Odgovor vlade na proteste, koji je uključivao nasilje i ubistva, isključivanje interneta i primjenu smrtne kazne, predstavljao je značajnu eskalaciju u odnosu na dotadašnje metode gušenja neslaganja građana.