Zenović je kazao da je realno očekivati da Crna Gora do 2028. godine postane 28. članica Unije, ističući da ostvareni rezultati u pregovaračkom procesu daju osnov za takav optimizam.

„Sve ono što možemo logički da zamislimo i projektujemo do te godine, uzimajući u obzir sve moguće scenarije, jeste realno. Ocjena ukupne spremnosti Crne Gore iznosi 3,98 i riječ je o značajnom napretku u odnosu na prethodnu godinu, koja je i sama predstavljala iskorak u odnosu na raniji period. Kada je riječ o spremnosti Crne Gore da postane članica Evropske unije i preuzme odgovornosti koje članstvo nosi, mislim da nam upravo to daje osnov za optimizam“, kazao je Zenović.

Prema njegovim riječima, optimizam je važan za čitav proces, imajući u vidu da njegov tempo zavisi od volje država članica, ali i sposobnosti same Evropske unije da, u složenim političkim okolnostima, očuva i unaprijedi politiku proširenja.

Direktor Regionalne akademije za razvoj demokratije Balša Božović ocijenio je da je pred regionom vrijeme za politiku velikih ambicija, posebno u pogledu približavanja evropskoj spoljnoj i bezbjednosnoj politici i arhitekturi.

„Region ne smije da zaostaje, a sve to samo najavljuje izuzetno zanimljiva vremena koja su pred nama. Hvala Evropskom fondu za Balkan, kao donatoru i iskrenom partneru sa kojim dijelimo viziju regiona, kao i Centru za građansko obrazovanje i njegovom timu“, ukazao je Božović.

Predstavnica Fakulteta političkih nauka Univerziteta u Sarajevu Valida Repovac–Nikšić istakla je da pitanje članstva Crne Gore u Evropskoj uniji prevazilazi tehničke i administrativne aspekte pristupanja, jer otvara pitanje šireg uticaja politike proširenja na budućnost Zapadnog Balkana.

„Napredak Crne Gore predstavlja važan trenutak za cijeli region, jer bi njeno buduće članstvo moglo doprinijeti jačanju političke i ekonomske saradnje, ohrabriti reformske procese u susjednim državama i potvrditi da je evropska perspektiva ostvariva. Važno je da proces proširenja bude podsticaj za suštinsko jačanje demokratskih standarda, povjerenja i saradnje, posebno u okolnostima slabljenja demokratskih institucija, neefikasnih mehanizama odgovornosti, političke polarizacije, nepovjerenja građana, zarobljavanja institucija, neriješenih pitanja iz prošlosti, hibridnih prijetnji i malignih vanjskih uticaja“, istakla je Repovac-Nikšić.

Izvršna direktorica Centra za građansko obrazovanje Daliborka Uljarević poručila je da evropske integracije ne smiju biti svedene na pregovore sa Briselom, usvajanje zakona i zatvaranje poglavlja, već moraju podrazumijevati promjenu načina upravljanja, funkcionisanja institucija i zaštite prava građana.

„Evropska unija ne može i ne smije biti samo nagrada političkim strukturama za vođenje pregovora u trenutku oživljene politike proširenja. Ona bi trebalo da bude potvrda da se društvo transformisalo, da je postalo demokratskije i odgovornije, da su institucije profesionalnije, a građani slobodni i sigurni“, naglasila je Uljarević.

Učesnici Plenuma saglasili su se da evropska integracija Crne Gore ima značaj koji prevazilazi granice države, ali da put ka članstvu mora pratiti stvarna i održiva transformacija institucija i društva.