Navodi se da je u Baru izmjeren nivo od +81 centimetra (cm) iznad srednjeg nivoa mora (MSL), dok je u Kotoru zabilježeno +79 cm iznad MSL.

„Ove vrijednosti premašuju prethodne istorijske maksimume za čak osam cm u Baru i devet cm u Kotoru, što predstavlja izuzetno rijedak i statistički značajan događaj“, kaže se u saopštenju.

Iz Zavoda su naglasili da kontinuirani niz mjerenja nivoa mora na tim lokacijama u digitalnom obliku traje gotovo 20 godina.

Oni su naveli da je u tom periodu ukupni raspon između najnižeg i najvišeg ikada zabilježenog nivoa mora iznosio približno 130 cm.

Kako su kazali iz ZHMS, probijanje dosadašnjeg apsolutnog maksimuma za gotovo deset cm predstavlja izuzetno odstupanje u odnosu na dosadašnju varijabilnost sistema.

„Drugim riječima, u okviru cjelokupnog dvodecenijskog opsega oscilacija, zabilježeni porast predstavlja naglu i ekstremnu promjenu granica do sada registrovanih vrijednosti“, navodi se u saopštenju.

Iz Zavoda su naveli da je, prema sinoptičkoj situaciji, najvjerovatniji uzrok ovako visokih nivoa mora kombinovani efekat sniženog atmosferskog pritiska i dugotrajnog djelovanja snažnog južnog i jugoistočnog vjetra.

„Poznato je da pad atmosferskog pritiska od 1 hPa može izazvati porast nivoa mora od približno 1 cm (tzv. inverzni barometarski efekat), dok snažni južni vjetrovi dodatno potiskuju vodenu masu prema obali, naročito u zatvorenijim i morfološki specifičnim područjima kao što je Bokokotorski zaliv“, kaže se u saopštenju.

Dodaje se da, kada se ti meteorološki faktori poklope sa fazom povišene astronomske plime, dolazi do pojave ekstremnog nivoa mora.

Takvi događaji, kako se navodi, spadaju u kategoriju meteorološki uslovljenih ekstremnih nivoa mora (storm surge efekti), koji predstavljaju jedan od ključnih rizika za obalne zone.

„Iako ne ukazuju na trenutni trajni porast srednjeg nivoa mora, njihova učestalost i intenzitet zahtijevaju pažljivo praćenje i detaljne analize, posebno u kontekstu klimatskih promjena i dugoročnih trendova“, kaže se u saopštenju.

Iz ZHMS su kazali da mareografske stanice, koje kontinuirano mjere nivo mora 24 sata dnevno tokom cijele godine, omogućavaju precizno praćenje takvih pojava na Jadranu i pružaju ključne podatke za analize ekstremnih događaja i procjenu rizika.

Ti podaci, kako su naveli, od posebne su važnosti za pomorstvo, luke, luke nautičkog turizma, ali i planiranje obalnih infrastruktura i mjera prilagođavanja.

„Usljed sve većih klimatskih i meteoroloških fluktuacija, pravovremeno praćenje i analiza nivoa mora postaju sve značajniji za razumijevanje lokalnih uticaja i za razvoj adekvatnih odgovora na moguće ekstremne uslove na Jadranskom moru“, dodaje se u saopštenju.