Vratio se na rodno grčko ostrvo Ikariju, gdje ljudi žive duže nego bilo gde u Evropi, očekujući da će tamo umrijeti. Umjesto toga, živio je još više od četiri decenije, postavši simbol tajne dugovječnosti ovog ostrva, piše Greekreporter.

Grk koji je “zaboravio da umre”

Stamatis Moraitis rođen je na Ikariji, a kao mladić se preselio u Sjedinjene Države u potrazi za boljim životom. Tamo je upoznao Grkinju američkog porijekla Elpiniki, kojom se oženio i sa njom dobio troje djece. Služio je i u američkoj vojsci tokom Drugog svjetskog rata.

Godine 1976. počeo je da ima probleme sa disanjem, pa je otišao kod lekara zbog sumnje na srčane tegobe. Srce mu je bilo zdravo, ali su pregledi otkrili mnogo ozbiljniji problem – terminalni rak pluća. Lekari su mu rekli da mu je ostalo još svega nekoliko mjeseci života.

Pošto je isto mišljenje dobio od više ljekara, Moraitis je morao da donese tešku odluku: da ostane u SAD i podvrgne se agresivnoj hemoterapiji u blizini svoje djece ili da se vrati na rodnu Ikariju i poslednje mjesece života provede u miru. Odlučio je da se vrati u Grčku, želeći i da bude sahranjen u porodičnoj grobnici. Time je, umjesto skupe sahrane u Americi, mogao da uštedi novac za suprugu i djecu.

Povratak na Ikariju

Posle dugog putovanja preko Atlantika, Moraitis se vratio na Ikariju, jedno od svjetski poznatih “plavih zona”, područja čiji stanovnici žive neuobičajeno dugo. Prvih dana uglavnom je bio prikovan za krevet.

Kada su prijatelji iz djetinjstva saznali da se vratio, počeli su da ga posjećuju gotovo svakog popodneva. Satima su razgovarali uz čašu vina, a Moraitis je ubrzo shvatio da je donio pravu odluku.

Prošlo je šest mjeseci, ali umjesto da mu se stanje pogorša, dogodilo se nešto potpuno neočekivano. Prognoze ljekara pokazale su se netačnim. Iz dana u dan osjećao se sve bolje. Ustao je iz kreveta, počeo da obrađuje baštu, svakodnevno šeta selom i odlazi u lokalni kafić gde je sa prijateljima igrao tavli, grčku verziju tablića.

Mjeseci su se pretvorili u godine. Rak je, činilo se, nestao. Bašta je napredovala, a Moraitis je čak dogradio dvije sobe kako bi djeca i unuci iz Amerike mogli da ga posjećuju. Uživao je u lokalnoj hrani, domaćem vinu i jednostavnom životu.

Gotovo četiri decenije kasnije rekao je za BBC:

“Nisam lekar, ali mislim da je vino pomoglo.”

Tajna dugovečnosti Ikarije

Grčko ostrvo Ikarija jedno je od najpoznatijih svjetskih “plavih zona”, mesta na kojima ljudi žive znatno duže od prosjeka. Mnogi stanovnici dožive 100 i više godina, uz dobro zdravlje i aktivan život.

Ostrvo se često naziva i “ostrvom na kojem ljudi zaboravljaju da umru”. Stanovnici Ikarije u proseku žive oko deset godina duže od ljudi u većem delu zapadne Evrope, a Moraitis je postao jedan od najpoznatijih primera tog fenomena. Njegov oporavak mnogi su opisivali kao medicinsko čudo, dok su ga drugi povezivali sa načinom života na ostrvu – čistim vazduhom, zdravom ishranom i životom sa manje stresa.

Moraitis je govorio da dugovečnost duguje prirodnoj hrani, lekovitom bilju, domaćem vinu, svakodnevnom radu na otvorenom i mirnom životu. Nije voleo flaširano vino, već je u restorane donosio svoje, tvrdeći da industrijska vina sadrže previše konzervansa.

Njegov način života odgovara onome što pokazuju i istraživanja. Studije objavljene u američkoj Nacionalnoj medicinskoj biblioteci ukazuju da životne navike imaju mnogo veći uticaj na očekivani životni vek od genetike, koja učestvuje sa oko 20 odsto. Stanovnici “plavih zona”, poput Ikarije, ne samo da žive duže već ređe obolevaju od hroničnih bolesti. Slične zaključke navode i stručnjaci za ishranu, ističući da se lokalna mediteranska ishrana u velikoj meri poklapa sa preporukama lekara.

Moraitis je preminuo 2. februara 2013. godine i sahranjen je u porodičnoj grobnici na Ikariji četiri dana kasnije, piše Protothema. Zvanično preminuo je preminuo u 98. godini, dok je on sam tvrdio da ima 102 godine jer nije bio siguran kada je tačno rođen.