Za 11 nedjelja svakodnevnih vazdušnih napada NATO je izvršio 2.300 bombardovanja i bacio 22.000 tona projektila, među njima i hiljade zabranjenih kasetnih bombi i bombi punjenih obogaćenim uranijumom.

Tokom agresije teško su oštećeni infrastruktura, privredni objekti, a nijesu bili pošteđeni ni škole, bolnice, zdravstvene ustanove, medijske kuće, spomenici kulture, crkve i manastiri.

Procjene štete kreću se do 100 milijardi dolara.

Agresija NATO na Saveznu Republiku Jugoslaviju izvedena je pod nazivom „Milosrdni anđeo”, a bombardovanje je izazvalo humanitarni krizu na Kosovu i Metohiji.

U Crnoj Gori posebno je stradalo mjesto Murino, gdje su NATO projektili ubili šest civila, od kojih troje djece.

Vojska Jugoslavije prva je i jedina koja je oborila američki avion F-117 koji je, do tada, slovio za nevidljivog za radare protiv-vazdušne odbrane. NATO agresija okončana je potpisivanjem Kumanovskog sporazuma.

Direktor Udruženje boraca ratova od 1990. godine Crne Gore Radan Nikolić kazao je u razgovoru za ADRIA televiziju da su, kao posledica NATO agresije, ostale brojne rane koje nikad nijesu zarasle.

“To je bio dan kada je NATO promovisao politiku gaženja međunarodnog pravnog poretka, kada je vođen namjerni rat protiv civila i djece… Jedna od najtežih posledica te NATO agresije je što je poginulo međunarodno pravo, poginula je odgovornost i sada vlada politika otvorenog nasilja”, rekao je on.

Vrhunac ironije i cinizma, dodaje Nikolić, predstavlja činjenica da je 24. mart ujedno Međunarodni dan prava na istinu o teškim kršenjima ljudskih prava i borbe za dostojanstvo žrtava, koji je Skupština Ujedinjenih nacija proglasila 2010. godine.

“Ta odluka nije donesena ni zbog NATO agresije na SRJ, niti zbog onoga što se dešavalo pripadnicima nikšićko-šavničke grupe u logoru Lora, niti se to odnosi na egzodus i ratni zločin “Oluja” kad je protjerano 250.000 Srba, niti Srba koji su protjerani sa KiM”, naveo je.

Važno je, ističe Nikolić, čuvati sjećanje na stradale i na događaje koji su obilježili devedesete, kako se nikada ne bi ponovili.

“Ne ponovilo se, ali kako kaže jedna poslovica, ako živiš u prošlosti izgubićeš jedno oko, ali ako je zaboraviš izgubićeš oba. Dakle, ne smijemo zaboraviti ono što smo proživjeli, nemamo pravo da zaboravimo, u ime žrtava i njihovih porodica”, naglasio je.

Prema riječima vojnog analitičara Zdravka Kasalice, Savezna Republika Jugoslavija nije uradila bilo šta što bi moglo da opravda bombardovanje, te se isključivo radilo o samovolji velikih sila.

“Ta reakcija je bila bez mandata UN-a. Ta dešavanja nisu počela njihovom zvaničnom odlukom, već zbog samovolje NATO saveza koji je odlučio da ponizi i vojno uništi jedan narod i jednu državu”, dodao je.

Dodatan problem predstavlja dugogodišnje razlaganje radioaktivnog otpada, imajući u vidu da je NATO prilikom bombardovanja koristio osiromašeni uranijum.

“Posledice su sigurno takve da je veliki broj kancerogenih bolesti, što se najviše vidi na području KiM, odnosno uže Srbije, jer je takvo oružje tamo korišćeno u većem obimu. Kod nas nikad nije ispitano da li je povećana ta radioaktivnost, a pouzdano znam da je takva municija korišćena kada je gađan aerodrom Golubovci, Crni rt kod Sutomora, Herceg Novi i tako dalje”, navodi on.

Kasalica je mišljenja da su nadležni državni organi morali da istraže moguće posljedice bombardovanja u Crnoj Gori.

“Ministarstvo zdravlja i nadležne institucije su morale da takvo nešto ispitaju i ustanove. Zna se koja municija u sebi sadrži radioaktivne komponente, to je makar u vojnom smislu kristalno jasno”, dodaje.

Predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić danas je u kasarni “Narodni heroj Milovan Šaranović” u Danilovgradu položio vijenac, odajući počast nevinim žrtvama i herojima koji su prije 27 godina branili nebo i granice Savezne Republike Jugoslavije, gdje su NATO bombe odnijele prvu žrtvu, vojnika Sašu Stajića. Vijenac je položio vijenac i u kasarni “Vojvoda Marko Miljanov Popović” u Maslinama. Tom prilikom, predsjednik Skupštine je poručio da Crna Gora ima posebnu obavezu da se sa velikim poštovanjem odnosi prema svim žrtvama i nevino stradalima.

“Molimo se Bogu za mir. Oni koji su mirotvorci nazvaće se sinovima Božijim. Tako piše u Bibliji. Mi smo dužni da u našoj državi čuvamo mir, da obezbijedimo stabilnost, jer je to preduslov da neke nove generacije ne dožive ono što su doživjeli ljudi koji su branili otadžbinu 1999. godine, nego da se raduju životu, miru, sreći, da imaju svoje porodice i da koračaju kroz život dostojan za njih i sve one sa kojima u zajednici žive”, naglasio je.

Povodom godišnjice NATO bombardovanja oglasili su se i drugi politički subjekti.

“Generacije koje dolaze dužne su da čuvaju uspomenu na junake koji su položili živote na oltar otadžbine, a današnji datum samo dodatno osnažuje neraskidive veze Crne Gore i Srbije i njihovu junačku prošlost”, saopštili su iz Demokratske narodne partije, nakon današnjeg susreta lidera te stranke Milana Kneževića i ambasadora Srbije Nebojše Rodića.

Oni su iskazali pijetet prema žrtvama NATO agresije na SRJ, posebno apostrofirajući herojski otpor Vojske Jugoslavije, bezbjednosnih snaga, ali i cijelog naroda koji se 78 dana prkosno odupirao dotad nezapamćenoj agresiji 19 članica NATO- a, koje su bez saglasnosti Ujedinjenih nacija, otpočeli rat kako bi razbili zajedničku državu i iz njenog sastava otrgli i formirali protektorat Kosovo.

Ministar odbrane Dragan Krapović položio je vijence u kasarnama “Narodni heroj Milovan Šaranović” u Danilovgradu i “Vojvoda Marko Miljanov Popović” u Podgorici, poručivši da da je važno njegovati kulturu sjećanja i odgovorno sagledavati savremeni bezbjednosni kontekst.

Potpredsjednica SNP i poslanica u Skupštini Crne Gore Slađana Kaluđerović saopštila je da bombardovanje Jugoslavije predstavlja otvaranje Pandorine kutije čije razorne posljedice svijet i danas osjeća.