“Moramo uspjeti dovršiti evropski kontinent kako ne bi pao pod ruski, turski ili kineski uticaj. Moramo razmišljati šire i geopolitički”, poručila je Fon der Lejen.
Dodala je da je dotadašnji evropski model, zasnovan na jeftinoj energiji iz Rusije, jeftinoj radnoj snazi iz Kine i sigurnosnoj podršci Sjedinjenih Američkih Država, završen.
“Moramo se potpuno pozicionirati iznova. Moramo postati nezavisniji”, kazala je predsjednica Evropske komisije, ukazujući na potrebu redefiniranja evropske ekonomske i sigurnosne strategije.
Njene izjave dolaze u trenutku kada Nacionalistička pokretna partija (MHP) u Turskoj zagovara stvaranje saveza Turska–Rusija–Kina. U martu je zamjenik predsjednika MHP-a Ilyas Topsakal, po nalogu stranačkog lidera Devleta Bahčelija, bliskog saveznika predsjednika Režepa Tajipa Erdogana, otputovao u Moskvu kako bi promovisao ovu inicijativu.
“Naš stranački lider Bahčeli zadužio me je da vodim razgovore s političkim partijama, birokratama i intelektualcima i detaljno objasnim sadržaj ove inicijative”, rekao je Topsakal za ruske novine Vedomosti. Prijedlog je opisao kao alternativu onome što stranka naziva “zlim savezom SAD–Izrael”.
Paralelno s tim, evropska komesarka za proširenje Marta Kos naglasila je važnost Turske u novoj geopolitičkoj realnosti Evrope i Bliskog istoka.
“Trebamo Tursku u svjetlu promijenjenih geopolitičkih okolnosti u Evropi i na Bliskom istoku”, kazala je u obraćanju u Evropskom parlamentu.
Kos je podsjetila da je Turska peti najveći trgovinski partner EU. Komesarka je pozvala na hrabrije korake u jačanju partnerstava u susjedstvu, navodeći da se u tom kontekstu trebaju posmatrati njene nedavne posjete Turskoj, Armeniji i Azerbejdžanu.
“Nedavno sam bila u Ankari i dogovorili smo se da istražimo mogućnosti za smanjenje trgovinskih barijera”, rekla je, dodajući da EU istovremeno očekuje poteze Turske po pitanju Kipra.
Kos je takođe podvukla rastući značaj trgovačkih koridora koji prolaze kroz Tursku i Južni Kavkaz.
“Zajedno želimo razvijati nove saobraćajne, energetske i digitalne linije kroz Južni Kavkaz. Te veze mogle bi smanjiti strateške ovisnosti povezujući Evropu snažnije sa Srednjom Azijom”, navela je.
Prema njenim riječima, u trenutku kada ratovi traju na sjeveru i jugu, rute koje prolaze kroz Tursku i Južni Kavkaz postale su od ključnog značaja. Od 2022. godine, obim trgovine duž ove trase učetverostručen je, a s odgovarajućim ulaganjima mogao bi se utrostručiti do 2030. godine.
