Naučnici čiji je rad objavljen u časopisu “Geophysical Research Letters” izražavaju ozbiljnu zabrinutost zbog neobično hladne vode u sjevernom dijelu Atlantskog okeana. Ovaj fenomen je u naučnoj zajednici postao poznat kao “hladna mrlja” ili “Rupa u globalnom zagrijavanju”.
Istraživači su utvrdili da je ovaj “hladni otisak” najvjerovatnije uzrokovan slabljenjem Atlantske meridijanske cirkulacije (AMOC). Riječ je o složenom sistemu morskih struja koji funkcioniše poput džinovske “pokretne trake”, raspoređujući toplotu širom Atlantika.
Usporavanje ovog sistema direktno je povezano sa topljenjem leda na Grenlandu. Kako se ogromne količine slatke vode ulivaju u okean, smanjuje se salinitet morske vode. To sprečava prirodno tonjenje hladnih vodenih masa, čime se narušava rad čitavog sistema struja.
Šta kažu stručnjaci?
“Mnogi su se pitali zašto postoji ova hladna tačka”, kaže Vei Liu, klimatolog sa Univerziteta Kalifornija, koji je predvodio istraživanje zajedno sa doktorandom Kai-Juan Lijem. “Utvrdili smo da je najvjerovatniji odgovor slabljenje AMOC-a”.
Liu dodaje da su njihovi rezultati pokazali da su samo oni klimatski modeli koji uzimaju u obzir slabljenje ove struje bili precizni u predviđanjima.
“To znači da su mnogi drugi modeli previše osjetljivi na promjene aerosola, a nedovoljno precizni za ovu specifičnu oblast”, ističe on.
Zašto je “hladna mrlja” prijetnja za cijeli svijet?
Slabljenje struja i širenje ove hladne zone nije samo izolovan okeanografski problem. Njegove posljedice mogle bi radikalno da izmijene vremenske prilike u Sjevernoj Americi i Evropi.
Ukoliko bi ovaj sistem struja potpuno kolabirao, naučnici upozoravaju na ekstremne scenarije:
- Dramatičan pad temperature u Evropi (uprkos opštem globalnom zagrijavanju);
- Porast nivoa mora na istočnoj obali Sjedinjenih Američkih Država;
- Potpuni preokret u globalnim obrascima padavina, što bi direktno ugrozilo svjetsku poljoprivredu i bezbjednost hrane.
