Klikovac je takođe istakao da nezakoniti migranti za ulazak u Crnu Goru najčešće koriste područje zelene granice u okolini graničnih prelaza Božaj i Sukobin na granici sa Republikom Albanijom, ali i da je procesuirano 321 lice zbog pokušaja nezakonitog prelaska granice.
Naš sagovornik je saopštio da je granična policija, samostalno ili u saradnji sa službenicima kriminalističke policije i službenicima Uprave prihoda i carina, oduzela velike količine narkotika.
1.Kakva je sada situacija sa ilegalnim prelaskom migranata u našoj zemlji ?
Nezakoniti migranti za ulazak u Crnu Goru najčešće koriste područje zelene granice u okolini graničnih prelaza Božaj i Sukobin na granici sa Republikom Albanijom, dok u najvećem broju slučajeva nezakonito pokušavaju izaći iz Crne Gore na granici sa Bosnom i Hercegovinom, a rjeđe Republikom Hrvatskom i Republikom Srbijom.
Većina lica koja ileglano uđu u Crnu Goru traže azil, te shodno Zakonu o međunarodnoj i privremenoj zaštiti stranaca se ne kažnjavaju za nezakoniti ulazak u našu zemlju, već se upućuju da zahtjev podnesu nadležnoj službi Ministarstva unutrašnjih poslova (Direkcija za azil). Lica se potom smještaju u Direkciju za prihvat stranaca koji traže međunarodnu zaštitu, koji je otvorenog tipa, dobijaju identifikacione potvrde i imaju pravo na boravak do okončanja postupka. Međutim, mnogi od njih ne čekaju okončanje postupka po podnijetom zahtjevu za azil već pokušavaju nezakonito da napuste teritoriju Crne Gore.
Zaključcima Vlade Crne Gore utvrđen je Plan djelovanja u slučaju masovnog priliva migranata i izbjeglica u tranzitu preko teritorije Crne Gore i konstituisan je Operativni tim, koji je održao sastanke zbog pojačanog priliva migranata na kojima su doneseni zaključci o konkretnim mjerama koje nadležni organi treba da preduzmu kako bi se ova pojava adekvatno kontrolisala.
Plan pojačanog nadzora predviđa raspored patrola na svim kritičnim tačkama – pravcima u prvom stepenu ugroženosti kada su u pitanju nezakonite migracije, odnosno broj službenika, vozila, tehničkih sredstava i opreme koja se angažuje. Taj Plan Sektor granične policije kontinuirano sprovodi kroz pojačano prisustvo patrola na granici i kontrolnim tačkama glavnih puteva prema granici.
U prošloj godini na teritoriji Crne Gore registrovano je 3.405 migranata. Najveći broj čine državljani Avganistana (1.929), zatim državljani Maroka (448), Irana (316), Bangladeša (315), i dr.
2.Koji su najfrekventniji granični prelazi ?
U toku 2021. godine, na graničnim prelazima registrovano je 13.704.082 putnika (povećanje od 171% u odnosu na 2020. godinu, odnosno 35% manje u odnosu na 2019. godinu).
Konstatovano smanjenje prelazaka državne granice uzrokovano je uslovima usled pandemije novog korona virusa, naročito od 14. septembra od kada je za ulazak u Crnu Goru potreban jedan od uslova iz Nacionalne Covid potvrde.
Najfrekventniji granični prelazi u Crnoj Gori su:
Sukobin – 2.158.557
Dobrakovo – 2.105.570
Božaj – 1.301.548
Debeli Brijeg – 1.243.294
Dračenovac – 1.234.875
Sitnica – 982.140
Na ovim graničnim prelazima registrovano je oko 66 % ukupnog prometa.
Koliko kilograma narkotika ste zaplijenili na graničnim prelazima u protekloj godini?
Službenici Sektora granične policije tokom 11 mjeseci 2021. godine su samostalno, ili u saradnji sa službenicima kriminalističke policije i službenicima Uprave prihoda i carina, oduzeli 37.3 kilograma opojne droge kokain, 2.319 kilograma opojne droge marihuana – skank, 3.313 stabljika marihuane i 31 mililitar ulja kanabisa.
Tokom 2021. godine, akcenat rada je dat na kontroli lica stvari i saobraćajnih sredstava na graničnim prelazima, kontrola putnih isprava i ispunjenosti uslova za ulazak u Crnu Goru. Sve kontrolne kabine su opremljene infromatičkom opremom tako da je zahvaljujući tome i uvezanosti graničnih prelaza sa nacionalnim i bazama Interpola otkriven veliki broj lica i dokumenata. Otkriveno je 133 (2020. – 114) po nacionalnim potjernicama i poklapanje za 901 (2020. – 430) lica sa bazama Interpola. Takođe ostvareni su dobri rezultati na sprečavanju i otkrivanju krijumčarenja motornih vozila, pronađeno je i privremeno oduzeto 81 (2020. – 22) vozilo, kao i sprečavanju i otkrivanju svih oblika prekograničnog kriminala, pa i onih najtežih krijumčarenja droge i oružja.
U sklopu koncepta integrisanog upravljanja granicom, nabavljena je i instalirana oprema za elektronski nadzor graničnih prelaza i državne granice iz sredstava budžetske podrške Evropske unije. Unaprijeđen je okvirni program obrazovanja, stručne obuke i specijalističkog usavršavanja za pripadnike granične policije, kao i utvrđene standardne operativne procedure za rad na graničnim prelazima.
Poseban akcenat u radu dat je na međunarodnoj graničnoj saradnji, pored rada na zajedničkim graničnim prelazima na državnoj granici sa Republikom Albanijom i Bosnom i Hercegovinom, sa susjednim graničnim policijama realizuju se zajedničke patrole duž državne granice.
Takođe, u okviru koncepta integrisanog upravljanja na graničnim prelazima sa službenicima Uprave carina i prihoda realizovano je 26.717 zajedničkih inspekcijskih kontrola. Zajednički rad i razmjena informacija, korišćenje tehničke opreme, kontrola na drugoj liniji provjera, doprinijelo je navedenoj količini zaplijene narkotika, koji rezultat je pokazao da su granične službe primarni subjekt jedne države za sprečavanje i otkrivanje prekograničnog kriminala, pa i sprečavanje vršenja najtežih krivičnih djela krijumčarenja droge, oružja, motornih vozila, trgovine ljudima i drugo.
Zajednički centri za policijsku saradnju u Trebinju i Plavu, omogućavaju razmjenu podataka i informacija o trenutnom stanju i bezbjednsonim događajima, specifičnim slučajevima u vezi sa graničnom kontrolom i prekograničnim kriminalitetom, zajednička analiza rizika.
Kvalitetnom postavkom službe i organizacijom posla održano je povoljno stanje bezbjednosti na državnoj granici.
Da li imate neke planove u poboljšanju rada graničnih prelaza, i koji su ukoliko imate?
Ministarstvo unutrašnjih poslova od 2003. godine, od preuzimanja nadležnosti obezbjeđenja državne granice i uspostavljanja sistema integrisanog upravljanja granicom u kontinuitetu izgrađuje, rekonstruiše i održava graničnu infrastrukturu. Ostvaren je značajan napredak na ovom planu i predstoje obaveze daljeg usklađivanja infrastrukture na graničnim prelazima u skladu sa ažuriranim Šengen katalogom EU.
Vlada Crne Gore, na sjednici od 23. februara 2017. godine, donijela je Šengenski akcioni plan. ŠAP je urađen u okviru Twining projekta i uz podršku austrijsko – slovenačkog konzorcijuma. ŠAP je ključni programski dokument u okviru priprema za ulazak Crne Gore u Evropsku uniju i predstavlja strateški plan višegodišnjeg razvoja značajnog dijela državne administracije.
Budžetskom podrškom Evropske unije izgrađeni su važni infrastrukturni projekti i stvoreni uslovi za efikasnije obavljanje granične kontorle, brži transport putnika i roba.
Novoizgrađeni zajednički granični prelaz „Vraćenovići – Deleuša“ na putnom pravcu Nikšić –Bileća otvoren je 20. oktobra 2020. godine. Stvoreni su uslovi za bolji i efikasniji rad granične policije, efikasnije obavljanje granične kontorle, brži transport roba, zajedničko korišćenje tehnike i tome slično.
Ovaj zajednički granični prelaz, sa modernom graničnom infrastrukturom, savremenom tehnologijom i procedurama na nivou Šengenskih, biće primjer dobre saradnje na državnoj granici Crne Gore i Bosne i Hercegovine.
Tokom 2021. godine realizovan je i sporazum između Vlade Crne Gore i Savjeta ministara Republike Albanije o otvaranju zajedničkog graničnog prelaza „Zatrijebačka Cijevna – Grabon“, potpisan 28. juna 2012. godine, i Protokol o sprovođenju zajedničke granične kontrole na ovom zajedničkom graničnom prelazu. On je izgrađen 2017. godine uz podršku Evropske unije u okviru IPA programa prekogranične saradnje Crna Gora – Republika Albanija, a sve u cilju povezivanja Podgorice i Gusinja preko teritorije Republike Albanije. Otvaranje ovog zajedničkog graničnog prelaza sa Republikom Albanijom usmjereno je ka sveobuhvatnoj valorizaciji turističkih, ekonomskih i privrednih resursa obje države. Zajedničkim sprovođenjem graničnih procedura od strane policija i carina Crne Gore i Republike Albanije, pojednostaviće se i ubrzati prelaženje državne granice principom jednog zaustavljanja, racionalnije koristiti resursi, unaprijediti saradnja između graničnih službi i efikasnije sprečavati i otkrivati svi oblici prekograničnog kriminala.
Građevinski radovi na izgradnji graničnog prelaza „Ranče“ na putnom pravcu Pljevlja – Prijepolje teku planiranom dinamikom i očekujemo njihov završetak do kraja godine. Nakon toga unaprijediće se i modernizovati granična infrastruktura, biće omogućen jednostavniji prelazak državne granice, ubrzati granične provjere i suzbijanje svih vidova prekograničnog kriminala će biti još efikasnije. Projekat se realizuje iz sredstava opredijeljenih u okviru Programa podrške Evropske unije, kroz sektorsku budžetsku podršku.
Da li je u planu otvaranje nekih novih graničnih prelaza ?
Nakon zaključivanja sporazuma o otvaranju zajedničkog graničnog prelaza Ckla – Zogaj, za međunarodni drumski i jezerski putnički saobraćaj potpisan 3. jula 2018. godine, Crna Gora i Republika Albanija preduzimaju aktivnosti na povezivanju putnog pravca i izgradnji prelaza. Radi se na pripremi projektne dokumentacije za izgradnju zajedničkog graničnog prelaza Ckla – Zogaj, na teritoriji Crne Gore, posebno u dijelu korisničkih zahtjeva graničnih službi u pripremi projektnog zadatka.
Koliko je ljudi pokušalo da nelegalno uđe u Crnu Goru u ovoj godini ?
U prethodnoj godini, od nezakonitog prelaska državne granice odustalo je 4.018 migranata, dok je za isti period zbog pokušaja nezakonitog prelaska državne granice prekršajno procesuirano 385 lica.
